12 soruda ekranlı araçlar ile çalışma

iş güvenliği

1. Ekranlı araçlar deyince ne anlamalıyız?

Ekranlı araç: Uygulanan işlemin içeriğine bakılmaksızın ekranında harf, rakam, şekil, grafik ve resim gösteren her türlü aracı ifade eder. Kısaca bilgisayarlarda çalışmalar diyebiliriz.

Diğer makine, ekipman üzerindeki ekranlar ile çalışmalar kapsam dışındadır. (Hesap makinesi, yazar kasa vs.)

Ekranlı araçla çalışma yapan kişiye operatör denir.

2. İşverenler ne yapmalı?

Yapılacak Risk Değerlendirmesine göre ekranlı araçlarla çalışmaların tüm riskleri belirlenecek ve etkilerinin ortadan kaldırılması veya en aza indirilmesini sağlamalıdır.

  • Göz muayeneleri önemli
  • Ekipmanların ergonomik olmasına dikkat etmelidir.

 

3. Çalışanların bilgilendirilmesinde hangi konular vardır?

Çalışanlara verilecek eğitim, özellikle aşağıdaki konuları içermelidir:

  1. Ekranlı araçlarla çalışmalarda riskler ve korunma yolları,
  2. Doğru oturuş,
  3. Gözlerin korunması,
  4. Gözleri en az yoran yazı karakterleri ve renkler,
  5. Çalışma sırasında gözleri kısa sürelerle dinlendirme alışkanlığı,
  6. Gözlerin, kas ve iskelet sisteminin dinlendirilmesi,
  7. Ara dinlenmeleri ve egzersizler.

 

4. Günlük çalışma düzeni nasıl olmalıdır?

Uygun çalışma planı yapılarak operatörlerin (çalışanların) periyodik olarak ara vermesini veya dönüşümlü olarak başka işlerde çalışmalarını sağlanmalıdır.

 

5. Gözlerin korunması için neler yapılmalıdır?

Ekranlı araçlarla çalışmalarda operatörlerin gözlerinin korunması için;

  1. Ekranlı araçlarla çalışmaya başlamadan önce,
  2. Yapılan risk değerlendirmesi sonuçlarına göre işyeri hekimince belirlenecek düzenli aralıklarla,
  3. Ekranlı araçlarla çalışmadan kaynaklanabilecek görme zorlukları yaşandığında,

göz muayeneleri yapılmalıdır.

Uzun saatler ekran karşısında çalışmalarda;

  • Gözlerde kuruluk
  • Yanma
  • Kızarıklık
  • Işık hassasiyeti
  • Bulanık görme
  • Göz ve baş ağrılarına yol açabilir.

6. Monitör nasıl olmalıdır?

  • Ekran, çalışanın çalışma pozisyonuna uygun mesafede ve göz hizasında olmalıdır.
  • Ekranda görünen karakterler, kolayca seçilir şekil ve formda, uygun büyüklükte olmalı, satır ve karakterler arasında yeterli boşluk bulunmalıdır.
  • Ekran görüntüsü stabil olmalı, görüntü titrememeli ve benzeri olumsuzluklar bulunmamalıdır.
  • Parlaklık ve karakterler  kolaylıkla ayarlanabilmelidir.
  • Ekran, çalışanın ihtiyacına göre kolaylıkla her yöne döndürülerek ayarlanabilir olmalıdır.
  • Ekran, ayrı bir kaide veya ayarlanabilir bir masa üzerinde kullanılabilir olmalıdır.
  • Ekranda kullanıcıyı rahatsız edebilecek yansıma ve parlamalar olmamalıdır.

Gözle ekran arası mesafe monitör boyutlarına göre 50-80 cm arasında ayarlanmalıdır.

Ekranda açık renk zemin üzerine koyu renk ve uygun büyüklükte yazı karakterleri kullanılmalıdır.

Her 20 dakikada bir 20 saniyelik mola verilmeli ve gözler en az altı metre uzağa odaklanarak rahatlaması sağlanmalıdır.

YEŞİL= Gözü en az yoran renk

PARLAK LİMON SARISI= Gözü en çok yoran renk

7. Klavye nasıl olmalıdır?

  • Klavye, çalışanın rahatça çalışabilmesi için ekrandan ayrı ve hareketli olmalıdır.
  • Klavyenin ön tarafına, çalışanın bileklerini dayayabileceği özel destek konulmalıdır.
  • Çalışanın elleri ve kolları için klavyenin önünde yeterli boşluk olmalıdır.
  • Klavye yüzeyi ışığı yansıtmayacak şekilde mat olmalıdır.
  • Klavye tuşlarının özellikleri ve yerleri klavye kullanımını kolaylaştıracak şekilde olmalıdır.
  • Klavye tuşları üzerindeki semboller, çalışma pozisyonuna göre kolaylıkla okunabilir ve seçilebilir nitelikte olmalıdır.

8. Çalışma masası ve çalışma yüzeyi nasıl olmalıdır?

  • Çalışma masası veya çalışma yüzeyi; ekran, klavye, dokümanlar ve diğer ilgili malzemelerin düzenlenmesi için yeterli büyüklükte ve ışığı yansıtmayacak nitelikte olmalıdır.
  • Çalışanın rahatsız edici göz ve baş hareketleri ihtiyacını en aza indirecek şekilde yerleştirilmiş ve ayarlanabilir özellikte doküman tutucu kullanılmalıdır.
  • Çalışanın rahat bir pozisyonda olması için yeterli alan olmalıdır.

9. Çalışma sandalyesi nasıl olmalıdır?

  • Sandalye dengeli ve çalışanın rahat bir pozisyonda oturabileceği ve kolaylıkla hareket edebileceği şekilde olmalıdır.
  • Oturma yerinin yüksekliği ayarlanabilir olmalıdır.
  • Sırt dayama yeri öne-arkaya ve yukarı-aşağı ayarlanabilir, sırt desteği bele uygun ve esnek olmalıdır.
  • İstendiğinde çalışana uygun bir ayak desteği sağlanmalıdır.

10. Aydınlatma nasıl olmalıdır?

  • Çalışanın gereksinimleri ve yapılan işin türü dikkate alınarak uygun aydınlatma şartları sağlanmalı, arka planla ekran arasında uygun kontrast bulunmalıdır.
  • Yapay aydınlatma kaynaklarının yeri ve teknik özellikleri ekrandaki ve diğer ekipman üzerindeki parlama ve yansımalar önlenecek şekilde olmalıdır.

Sol üst köşeden gelmelidir.

11. Kullanılacak programlarda özellik önemli midir?

  1. Programların işe uygun olması sağlanır.
  2. Programların kolay kullanılabilir ve eğer uygunsa operatörün bilgi düzeyine ve deneyimine göre ayarlanabilir olması sağlanır. Operatörün bilgisi dışında programlara müdahale edilemez.
  3. Sistemler çalışanların verimini artıracak ve kolaylık sağlayacak şekilde geri beslemeli olmalıdır.
  4. Sistemler operatöre uygun hız ve formatta bilgi verecek şekilde olmalıdır.
  5. Programların, özellikle verilerin algılanması ve kullanılması konusunda yazılım ergonomisi prensiplerine uygun olmalıdır.

12. Egzersizler nasıl yapılmalıdır?

Ayağa kalkınız  ve sağ elinizle sol omzunuzu sol elinizle sağ omzunuzu kavrayınız.

Başınızı kolunuzun aksi yönünde çevirebildiğiniz kadar hareket ettiriniz.

 

Boynunuzu beşer kez sağa sola öne ve arkaya doğru hareket ettiriniz

Başlangıçta kendinizi zorlamayınız. Gün geçtikçe ve boyun kaslarınız güçlendikçe zaten hareket mesafesi artacaktır.

Bileklerinizi çevirin.

Faydalı olmasını umuyorum.




Bu yazı 2640 kez okundu.
Smiley face
Barış Büyükterzi
İş güvenliği uzmanlığına 3 Ocak 2011 tarihinde başladım, halen devam etmekteyim. Bunun yanında asbest söküm uzmanlığı, tehlikeli madde güvenlik danışmanlığı yapmaktayım.

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*