Home / İş güvenliği / Risk değerlendirmesi nasıl yapılır?

Risk değerlendirmesi nasıl yapılır?

Konu: Risk değerlendirmesi nasıl yapılır?

Resmi Gazete Tarihi:29.12.2012 Resmi Gazete Sayısı: 28512 yayınlanan İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ RİSK DEĞERLENDİRMESİ YÖNETMELİĞİ ‘ne göre özetlenerek hazırlanmıştır.

Tehlike nedir?

  • İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek, çalışanı veya işyerini etkileyebilecek zarar veya hasar verme potansiyelini

Risk nedir?

  • Tehlikeden kaynaklanacak kayıp, yaralanma ya da başka zararlı sonuç meydana gelme ihtimalini

Kabul edilebilir risk seviyesi nedir?

  • Yasal yükümlülüklere ve işyerinin önleme politikasına uygun, kayıp veya yaralanma oluşturmayacak risk seviyesini

Risk değerlendirmesi nedir?

  • İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek tehlikelerin belirlenmesi, bu tehlikelerin riske dönüşmesine yol açan faktörler ile tehlikelerden kaynaklanan risklerin analiz edilerek derecelendirilmesi ve kontrol tedbirlerinin kararlaştırılması amacıyla yapılması gerekli çalışmaları

Risk Değerlendirmesi artık bir ekip halinde yapılması gerekmektedir.

Ekipte kimlerin bulunması gerekmektedir.

  • İşveren veya işveren vekili.
  • İşyerinde sağlık ve güvenlik hizmetini yürüten iş güvenliği uzmanları ile işyeri hekimleri.
  • İşyerindeki çalışan temsilcileri.
  • İşyerindeki destek elemanları.
  • İşyerindeki bütün birimleri temsil edecek şekilde belirlenen ve işyerinde yürütülen çalışmalar, mevcut veya muhtemel tehlike kaynakları ile riskler konusunda bilgi sahibi çalışanlar.
  • İşveren, ihtiyaç duyulduğunda bu ekibe destek olmak üzere işyeri dışındaki kişi ve kuruluşlardan hizmet alabilir.
  • Risk değerlendirmesi çalışmalarının koordinasyonu işveren veya işveren tarafından ekip içinden görevlendirilen bir kişi tarafından da sağlanabilir.
  • İşveren, risk değerlendirmesi çalışmalarında görevlendirilen kişi veya kişilerin görevlerini yerine getirmeleri amacıyla araç, gereç, mekân ve zaman gibi gerekli bütün ihtiyaçlarını karşılar, görevlerini yürütmeleri sebebiyle hak ve yetkilerini kısıtlayamaz.
  • Risk değerlendirmesi çalışmalarında görevlendirilen kişi veya kişiler işveren tarafından sağlanan bilgi ve belgeleri korur ve gizli tutar.

Buradan sonraki süreçte tehlikelerin belirlenmesi gerekir, bu kısım yönetmelikte açıkça belirtilmekte yönetmelikten bakarak ne tür tehlikelerin olabileceğini belirleyebilirsiniz.

Örnek verecek olursak; Tehlike türleri ve riskleri nelerdir…

Tehlike yüksekte çalışma – Düşme veya malzeme düşürme riski vardır.

Tehlike elektrik – çarpma riski vardır.

 

Öncelikle sahanın bir yerleşim planı istenir ve bu plan üzerinden çalışma sahası kısım kısım ayrılır…Buraya kadar anlaşıldı ise bundan sonraki süreçte sahada nasıl bir çalışma yapılmalıdır adım adım bundan bahsedelim, örneğimiz otomotiv sektöründen olsun…

  • Mekanik
  • Bakım, onarım
  • Boya
  • Yemekhane vb… şekilde kısımlara ayrılır.

Daha sonra her bir kısım kendi içerisinde varsa alt birimlere ayrılır ve buralarda kullanılan genel olarak yapılan iş ve tüm makine, ekipmanlar, tehlike kaynakları not edilir..

  • Boya yapılan bölüm demiştik
  1. Boya fırını
  2. Boya karışım odası vb…

Burada alt birimlere ayırdık, bundan sonra alt birim içerisinde bulunan tehlike kaynakları ve kullanılan makine, ekipmanları tespit ediyoruz.

  • Boya yapılan bölüm demiştik
  1. Boya fırını
  2. Boya karışım odası’nın içerisine girelim
    1. Karışımı sağlayan makine
    2. Kimyasallar
    3. Havalandırma gibi tehlike kaynakları belirlenir.

Buraya kadar geldiysek, tehlike kaynaklarını belirledik demektir, şimdi ise bu tehlike kaynaklarından ortaya çıkabilecek riskleri belirlemek kaldı.

  1. Boya fırını
  2. Boya karışım odası’nın içerisine girelim
    1. Karışımı sağlayan makine
    2. Kimyasallar(i)             Vucudun kimyasal soluması(ii)           Parlama veya Patlama vb. riskler belirlenir.
    3. Havalandırma gibi tehlike kaynakları belirlenir.

 

Daha sonra bu risklerden kimlerin etkilenebileceği çıkartılır.

  • Personel ve çalışanlar
  • O bölüme giriş yapılmaktaysa ziyaretçiler
  • Müşteri vb.

Daha sonra o kısımda veya makine, ekipmanlarda ne gibi önlemler alınmış, bunlar tespit edilir.

  • Uyarı ve levhalar bulunmakta
  • Girişler tek yerden yapılmakta ve izinsiz personelin girişi engellenmekte
  • Kişisel koruyucular verilmiş olup kullanımı denetlenmektedir vb.

Gibi mevcut önlemler tespit edilip, bunlar not edilir…

Daha sonra alınması gereken önlemler veya ek önlemler neler olacaktır bunlar not edilir…

  • Mevcut önlemlere devam edilecektir.
  • Kimyasallar çalışanlara özel eğitim verilecektir.
  • Kimyasalların malzeme güvenlik bilgi formları bulunacaktır. Vb…

Bundan sonra ek önlemler kısmına bu kısımda çalışacakların kullanması gereken kişisel koruyucu donanımlar belirlenip yazılmalıdır.

  • KKD: Öncelikle sabit verilmesi gerekenler yazılır, daha sonra yaptığı işe özel olan kişisel koruyucu donanımlar yazılır. Gürültülü ortam ise ( Gürültü ölçümlerine bakılarak ) kulak koruyucusu, kimyasallara özel solunum koruyucu kullanmalıdır. Vb…

Daha sonra ve en zor kısım olan ihtimal, şiddet ve risk puanı belirlenir…

  • Bunların belirlenmesi için daha önceki risk analizi varsa oradan yararlanılabilir.
  • Eğer iş kazası istatistikleri tutuluyorsa bu istatistiklere göre puan verilir.
  • Mevcut önlemler göz önüne alınır.
  • Çalışanlardan bilgi toplanabilir.

Aşağıdaki tablolardan yararlanabilirsiniz

İhtimalin belirlenmesi:

İhtimal

Puan

Ortaya çıkma sıklığı / frekans için derecelendirme basamakları

 

ÇOK DÜŞÜK

1

Hemen hemen hiç olmayan, sadece acil durumlarda ve yılda bir
DÜŞÜK

2

Üç ayda bir
ORTA

3

Ayda bir
YÜKSEK

4

Haftada bir
ÇOK YÜKSEK

5

Her gün

 

Şiddetin belirlenmesi:

Sonuç

Puanı

Derecelendirme

 

ÇOK DÜŞÜK

1

İş saati kaybı yok, ancak ilkyardım gerektiren
DÜŞÜK

2

İş saati kaybı var, iş günü kaybı yok ve ilk yardım gerekli
ORTA

3

Hafif yaralanma ve tedavi gerekir
YÜKSEK

4

Ölüm, ciddi yaralanma ve meslek hastalığı
ÇOK YÜKSEK

5

Birden çok ölüm

 

Daha sonra ihtimal ile şiddetin çarpımını risk seviyesine yazılır. Tabloda kullanılan yöntem 5 li matris yöntemi olup skalalar ona göre verilmiştir.

 

RİSK MATRİSİ

 

 

 

 

İHTİMAL =( İ )

 

SONUÇLAR

ZARARIN ŞİDDETİ = ( Ş )

ÇOK YÜKSEK

(5)

YÜKSEK

(4)

ORTA

(3)

DÜŞÜK

(2)

ÇOK

DÜŞÜK

(1)

ÇOK YÜKSEK

(5)

25

20

15

10

5

YÜKSEK

(4)

20

16

12

8

4

ORTA

(3)

15

12

9

6

3

DÜŞÜK

(2)

10

8

6

4

2

ÇOK DÜŞÜK

(1)

5

4

3

2

1

 

 

 

 

 

 

 

SONUÇ

YAPILACAK ÇALIŞMALAR

16, 20, 25

YÜKSEK

KABUL EDİLEMEZ RİSKRisk kabul edilebilir seviyeye çekilmeden çalışmaya başlanmaz ve çalışma yapılıyor ise durdurulur. Bu risklerle ilgili hemen çalışma yapılmalı.

9, 10, 12, 15

ORTA

DİKKATE DEĞER RİSKBu risklere mümkün olduğu kadar çabuk müdahale edilmeli ve ilave tedbirler alınarak kontrollü çalışılmalı.

1, 2, 3, 4, 5, 6, 8

DÜŞÜK

KABUL EDİLEBİLİR RİSKAcil tedbir gerektirmeyebilir, ancak tedbirler düşünülmeli ve iyileştirmeye devam edilmeli

 

Yukarıdaki risk matrisine göre, karar verilir ve çalışma yapılır.

 

Risk değerlendirmesi hangi sıklıkla yenilenmeli:

  • Az tehlikeli sınıfta yer alan işletmelerde, 6 yılda bir yenilenir.
  • Tehlikeli sınıfta yer alan işletmelerde, 4 yılda bir yenilenir.
  • Çok tehlikeli sınıfta yer alan işletmelerde, 2 yılda bir yenilenir.

Yukarıdaki yenileme süreleri çalışma ortamı ve kullanılan makine, ekipmanlar değişmediği takdirde yapılması gereken sürelerdir.

Check Also

onaylidefter

Onaylı deftere yazılanlar işverene tebliğ sayılır mı?

Daha önceki yazılarıma bakabilirsiniz. İSG Onaylı Defter nedir? Bu defter nerede tanımlanmaktadır. İş Sağlığı ve …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir